Κώστας Τουρνάς – «Ο Άρχων Νους»: Κοσμική ροκ προφητεία από τα “Αστρόνειρα”

Ένα από τα πιο ιδιαίτερα τραγούδια του ελληνικού ροκ, όπου ο Κώστας Τουρνάς μπλέκει επιστημονική φαντασία, φιλοσοφία και προοδευτικό ήχο στις αρχές της δεκαετίας του ’70.

Ο «Άρχων Νους» είναι ένα από τα πιο χαρακτηριστικά και ιδιόμορφα κομμάτια του Κώστα Τουρνά, και ανήκει στο ιστορικό άλμπουμ «Αστρόνειρα» που κυκλοφόρησε το 1973. Το τραγούδι ξεχωρίζει τόσο για τη θεματολογία του όσο και για τον τρόπο με τον οποίο συνδέει τον ροκ ήχο της εποχής με έννοιες όπως ο Υπερνούς, η εξέλιξη, η μνήμη και η ανθρώπινη ατέλεια. Σε μια περίοδο όπου το ελληνικό ροκ προσπαθούσε να βρει τη δική του ταυτότητα, ο Τουρνάς επιλέγει να κινηθεί σε μια σχεδόν sci‑fi και φιλοσοφική κατεύθυνση, μακριά από τα κλασικά ερωτικά ή κοινωνικά τραγούδια.

Μουσικά, ο «Άρχων Νους» πατά πάνω σε μια προοδευτική ροκ αισθητική, με ενορχήστρωση που θυμίζει τις διεθνείς τάσεις της εποχής, αλλά με καθαρά ελληνικό στίχο και ιδιοσυγκρασία. Οι αρμονίες, οι αλλαγές στη ροή και ο τρόπος που χτίζεται η ένταση υπηρετούν το αφηγηματικό περιεχόμενο: μια «φωνή» ανώτερης νοημοσύνης που απευθύνεται στα «όντα της Γης», μιλώντας για ελλείψεις, λάθη, εξελικτικές διαδικασίες και την επέτειο της έλευσης του Νου και των εγκεφάλων στη Γη.

Οι στίχοι, γραμμένοι από τον ίδιο τον Κώστα Τουρνά, συνδυάζουν γλώσσα σχεδόν «διοικητική» ή τεχνική («τμήμα ιάσεως», «λόγοι εξελικτικοί») με ποιητικές εικόνες και υπαρξιακό προβληματισμό. Η ιδέα ότι ο άνθρωπος είναι «ημιτελής», ότι η σκέψη ελέγχεται και ότι υπάρχει ένας Υπερνούς που κυβερνά για αιώνες, φέρνει το τραγούδι κοντά σε έννοιες που συναντάμε στην επιστημονική φαντασία, στη φιλοσοφία αλλά και σε εσωτερικές διδασκαλίες.

Το άλμπουμ «Αστρόνειρα» θεωρείται σήμερα ένα από τα πιο τολμηρά βήματα του ελληνικού ροκ των ’70s, με τον Τουρνά να απομακρύνεται από την πιο «ποπ» εικόνα του και να δοκιμάζει ένα πιο σύνθετο, εννοιολογικό έργο. Ο «Άρχων Νους» λειτουργεί ως ένας από τους πυλώνες αυτού του concept, δίνοντας φωνή σε μια ανώτερη νοημοσύνη που σχολιάζει την ανθρώπινη κατάσταση. Η ερμηνεία του Τουρνά, λιτή αλλά αποφασιστική, αφήνει χώρο στους στίχους να περάσουν μπροστά, ενώ η μουσική υπογραμμίζει την αίσθηση ενός «μη ανθρώπινου» αφηγητή.

Η ιστορική σημασία του τραγουδιού βρίσκεται στο ότι αποτελεί ένα από τα πρώτα ελληνικά ροκ κομμάτια που μιλούν τόσο ανοιχτά για κοσμική νοημοσύνη, εξέλιξη και συνείδηση, σε μια εποχή που τέτοια θέματα δεν ήταν καθόλου αυτονόητα στο ελληνικό τραγούδι. Σήμερα, ο «Άρχων Νους» διαβάζεται και ακούγεται σαν μια μικρή ροκ προφητεία για τη σχέση ανθρώπου, Νου και σύμπαντος.

Ο «Άρχων Νους» ανήκει στο άλμπουμ «Αστρόνειρα» του 1973, σε μουσική και στίχους του ίδιου του Κώστα Τουρνά, και αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης προσπάθειας του καλλιτέχνη να συνδέσει το ροκ με έννοιες επιστημονικής φαντασίας και φιλοσοφικής αναζήτησης. Το άλμπουμ ηχογραφήθηκε σε μια εποχή έντονων κοινωνικών και πολιτικών περιορισμών, γεγονός που κάνει ακόμη πιο εντυπωσιακή την επιλογή μιας τόσο «κοσμικής» και αφαιρετικής θεματολογίας. Ο Τουρνάς, ήδη γνωστός από τη δράση του με τους Poll και από τις μεταγενέστερες προσωπικές του επιτυχίες, δείχνει εδώ μια άλλη πλευρά του δημιουργικού του εαυτού, πιο τολμηρή και πειραματική. Με τα χρόνια, ο «Άρχων Νους» απέκτησε σχεδόν cult status ανάμεσα στους φίλους του ελληνικού ροκ, τόσο για τους στίχους του όσο και για τον ιδιαίτερο τρόπο που συνδυάζει την ελληνική γλώσσα με ένα ηχητικό σύμπαν που κοιτά προς τα έξω, προς τον ουρανό και τον «Υπερνού».

🎙️ Ακούς το Travellers Radio – ένα blog που αγαπά τον ήχο όσο και τις λέξεις. Για όσο ροκ αντέχεις ακόμα.

  

#KostasTournas #OArchonNous #Astroineira #GreekRock #ProgRock #1973 #EllinikoRok #TravellersWebRadio #Rockanizontas